วันอังคารที่ 18 มิถุนายน พ.ศ. 2562

สรุปหนังสือ1.2วิทยาการข้อมูล


ทุกวันนี้บนโลกออนไลน์ หรือโลกออฟไลน์ก็ตาม เรามักจะพบเหตุการณ์ที่ทำให้เรารู้สึกว่าเรากำลังสูญเสียความเป็นส่วนตัว การท่องไปบนโลกออนไลน์หรือการใช้บริการโลกธุรกิจในโลกออฟไลน์ ก็ทำให้เรารู้สึกได้ว่า เฮ้ย! ทำไม มารู้เรื่องส่วนตัวของเรามากเหลือเกิน
หลายคนพอขึ้นเครื่องบิน หากเป็นสมาชิกสะสมไมล์ และเคยใช้บริการมาก่อน พนักงานต้อนรับบนเครื่องจะทราบทันทีว่าเราชอบกินหรือดื่มอะไร และนำมา offer ให้ทันที เช่น รู้ว่าเราชอบกินถั่วลิสงคั่วกับน้ำส้ม พนักงานจะยกมาเสิร์ฟให้ทัน เพราะเขาได้เก็บข้อมูลพฤติกรรมหรืออาหารที่เราชอบ order หรือ request บนเครื่องบินเอาไว้แล้ว ลองนึกดูว่าพนักงานสาวสวยๆ เอาขนมหรืออาหารที่เราชอบทานมาให้ หลายคนก็คงเขินๆ ว่าเอ ทำไมรู้เรื่องของเรามากจัง บางคนก็อาจจะดีใจว่าเขาใส่ใจเรา บางคนก็อาจจะรู้สึกว่าเฮ้ยมาละลาบละล้วงเรามากเกินไปหรือไม่ ที่สายการบินทำได้เช่นนี้เพราะมีการบันทึกพฤติกรรมไว้ในฐานข้อมูลลูกค้าและพนักงานเรียกออกมาดูก่อนจะให้บริการบนเครื่องบินด้วยซ้ำไป โดยที่ไม่ได้บอกกล่าวกับเราด้วยซ้ำว่าเก็บข้อมูลของเรา
หากท่านเดินเข้าร้านสะดวกซื้อ ก่อนจะ scan barcode ว่าท่านซื้อสินค้าอะไรบ้าง แต่ละสินค้าจะมี stock keeping unit (SKU) ซึ่ง unique แตกต่างกันไป พนักงานจะคีย์ปุ่มใดปุ่มหนึ่งในหกปุ่ม (ชาย versus หญิง, เด็ก versus วันรุ่น vs วัยทำงาน วัยกลางคน ขึ้นไป) เพื่อจะระบุว่าท่านเป็นลูกค้ากลุ่มไหน เมื่อ Scan barcode เข้าไปตอนจ่ายเงิน ข้อมูลจะส่งเข้าไปสำนักงานใหญ่ วิเคราะห์พฤติกรรมของท่านว่าลูกค้ากลุ่มไหนซื้อสินค้าอะไร หรือไปใช้วิเคราะห์ว่าสินค้าอะไรมักซื้อคู่กับอะไร เรียกว่าการวิเคราะห์ตะกร้าทางการตลาด (Market basket analysis) ทำให้ในร้านสะดวกซื้อมักวางถุงยางอนามัยไว้ข้างหนึ่งของเคาน์เตอร์จ่ายเงินและอีกข้างหนึ่งมีหมากฝรั่งไว้ขายคู่กันเพราะลูกค้ามักซื้อคู่กัน แล้วนี่มาละลาบละล้วงว่าเราไปซื้ออะไรกันบ้าง แบบนี้จะไหวหรือ
ห้างสรรพสินค้าในประเทศไทย ให้สมัครบัตรสมาชิกหรือบัตรสะสมแต้ม เพื่อให้ระบุได้ว่าลูกค้าคนไหน หลังจากวิเคราะห์พฤติกรรมการซื้อในอดีตจะทำให้ทราบว่าลูกค้าคนหนึ่งจะซื้อสบู่ทุกสามเดือน ก่อนจะครบสามเดือนห้างสรรพสินค้าแห่งนั้นจะส่งคูปองส่วนลดสบู่มาให้ และเชิญชวนให้มาซื้อของที่ห้างสรรพสินค้าแห่งนั้น เรียกว่าระบบแนะนำ (Recommendation system) เมื่อลูกค้ามาซื้อสบู่แน่นอนต้องอดไม่ได้ที่จะซื้ออย่างอื่นไปด้วย เป็นกลยุทธ์การตลาดที่เรียกว่า Bait and switch ก็ได้ คืออ่อยเหยื่อปลา เมื่อปลางับเหยื่อก็ให้ไปกินเหยื่ออยากอื่นด้วย ทำให้ได้กำไรมากขึ้น คำถามคือแล้วมา track พฤติกรรมเรา เรากำลังถูกละเมิดความเป็นส่วนตัวหรือไม่

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น

บทความที่ได้รับความนิยม